Emirdağ Amorium Antik Kenti

Emirdağ Amorium Antik Kenti, Afyonkarahisar, Emirdağ, Tarihi Yerler Emirdağ Amorium Antik Kenti, Afyonkarahisar, Emirdağ, Tarihi Yerler

Adres:Emirdağ/Afyonkarahisar

Resmi kayıtlarda Afyon’a bağlı bir ilçe olarak geçen, halkının çoğunun ise Belçika’nın Ghent ve Brüksel şehirlerinde ikamet ettiği bir yerdir Emirdağ ve bu ilçeye bağlı günümüzde pek çok köy bulunmaktadır.Tarihi 8.yy’a kadar uzanan Emirdağ’ın toprakları bir zamanlar Hititler’den Lidyalılar’a, Eski Yunanlılar’dan Bizanslılar’a kadar pek çok hükümdarlığa ev sahipliği yapmıştır. Ancak geçmişi daha da eskilere dayanan ve bu yazıma da konu olan, Emirdağ’ın yaklaşık 13 km. uzağında “Amorium” ismiyle bilinen tarihi bir yerleşim alanı da vardır ki, günümüzde sadece ülkemizden değil aynı zamanda dünyanın pek çok yerinden arkeologların, paleontologların ve medya mensubu insanların iştahını kabartmaktadır.Amorium Eski Yunanca’da “Amorion” ve Arap-İslam kaynaklarında ise “Ammuriye” olarak yer almıştır. “Peki nedir Amorium’un anlamı?” dediğinizi duyar gibiyim. İlk etapta, Latin bir kelime olan ve aşk anlamına gelen “Amor” kelimesinden “Amorium”un türetildiği düşünülse de durum böyle değildir. İlkçağ Hint-Avrupa kavimlerinde “anne” anlamına gelen “ma” kelime kökeniyle günümüzdeki “Amorium” isminin bağdaştırıldığını söyleyebilirim. Zaten Anadolu Ana Tanrıça kültü bizi bu düşünceye daha çok sevk etmektedir. Amorium’un M.Ö. 333 yılına dayanan köklü geçmişine bakıldığında; Büyük İskender’den, Bizans İmparatorluğu’na, Emeviler, Abbasiler ve Anadolu Selçuklular’a ait önemli kalıntılara rastlanmaktadır. Günümüzde Amorium antik kentinin hemen yakınında Hisarköy isimli bir köy bulunmaktadır.Hisarköy 1892 yılında kurulmuştur. Amorium, Hisarköy ve Emirdağ’ın tarih açısından belki de en büyük önemi bu yerlerin Orta Anadolu’da Türklerin varlığına ilk kanıt olarak gösterilmiş olmasıdır. Evet 838’de Amorium – Hisarköy – Emirdağ Türkler tarafından kuşatılmıştır. Çünkü şehri kuşatan ve annesi Türk olan Abbasi Halifesi al-Mu’tassim’in ordusu, Türk komutanları tarafından komuta ediliyormuş ve büyük çoğunluğu Türk askeri kuvvetlerinden oluşuyormuş. Ayrıca Amorium’un Bizans İmparatorluğu döneminde İstanbul’dan (Konstantinopolis) sonra en büyük ikinci Bizans şehri olduğu söylenir.Bu topraklar sadece tarihi açıdan değil ayrıca edebiyat açısından da büyük öneme sahiptir. Hani ilkokuldan itibaren Türkçe ders kitaplarımızda okuduğumuz, bizlere hayvan kahramanları ve muhteşem masalsı diliyle insanlık ve davranış dersi veren, fabl denince akla ilk gelen isim olan Ezop‘un da Amorium antik kentinde doğduğu söylenir. Amorium bölgesine Türkler’in geniş çaplı ilk yerleşimi 1116 yılında Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizanslılar arasında yapılan Bolybotum (Bolvadin) Savaşı’ndan sonra gerçekleşmiştir. Bu savaş esnasında dönemin Selçuklu sultanı Müizzeddin Melikşah’ın bir süre çekildiği Bolvadin güneyindeki dağlara Sultandağı, komutanlarından Emir Mengücek’in çekildiği dağlara ise Emirdağ ismi verilmiştir. Afyon’un en meşhur ilçelerinden biri olan Emirdağ’ın isminin buradan geldiği düşünülmektedir.Zamanında kendi adına para bastırmış önemli bir ticaret şehri olan ve Arap saldırılarına karşı güçlü bir kale olma niteliği taşıyan Amorium antik kentine ilk gelen batılı gezgin 1836 yılında William Hamilton olmuştur. Ayrıca arkeolojik manada ilk kazı çalışmaları Oxford Üniversitesi’nden Prof. R. Martin Harrison tarafından 1987 yılında başlatılmıştır. O günden bugüne kentte belirli aralıklarla kazı çalışmaları devam etmektedir. Son 4 yıl içerisinde herhangi bir çalışmanın yapılmadığı antik kentte, Türkiye’den bir araştırma grubu kentin bilinmeyenlerini açığa çıkarmak üzere kazılara tekrar başlamıştır. Yapılacak olan çalışmalar neticesinde Amorium’da turistler için bir gezi güzergahı ve bilgilendirici levhaların oluşturulması bu grubun planları arasındadır. İngilizler’in Türkiye’de yapmış olduğu en uzun kazı çalışmalarına ev sahipliği yapan ve tarihin önemli izlerini taşıyan Amorium umarım hak ettiği değeri fazlasıyla görür ve buradan çıkarılacak eserler yabancılara gitmeden ülkemize kazandırılır. .

Afyonkarahisar Emirdağ Tarihi Yerler

Şehrini Seç